Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
(DEHB) tanısı almış okul öncesi dönemdeki çocuklarda, metilfenidat
ve risperidon monoterapilerinin belirti ve işlevsellik alanlarındaki
12 haftalık değişim örüntülerini ardışık dört değerlendirme noktası
üzerinden karşılaştırmaktır.
Yöntem: Tedavi seçiminin rutin klinik uygulamada hekimin klinik
değerlendirmesine ve hastanın özelliklerine göre belirlendiği, doğal
izlemli, randomize olmayan ve geriye dönük nitelikteki bu dosya
taraması çalışmasında; daha önce ilaç tedavisi almamış olup 12 hafta
boyunca metilfenidat (n=20) ya da risperidon (n=18) tedavilerinden
birini almış olan 38 kişiden oluşan okul öncesi dönem erkek çocuğuna
(52-72 ay) ait veriler analiz edilmiştir. Tedavi çıktıları; başlangıç (T0), 3.
hafta (T1), 6. hafta (T2) ve 12. haftada (T3) olmak üzere Conners Anne
Baba Derecelendirme Ölçeği-Yenilenmiş Kısa Formu (CADÖ-YK) ile
Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: İki yönlü tekrarlı ölçümler ANOVA sonuçları, hiçbir
CADÖ-YK alt ölçeği için istatistiksel olarak anlamlı bir Zaman × Grup
etkileşimine işaret etmemiştir (p >0,05). Her iki monoterapi temel
DEHB belirtilerinde, 6. haftadan sonra sabit olan paralel ve anlamlı
bir azalma göstermiştir. Buna karşın, birden fazla GGA alt boyutunda
anlamlı Zaman × Grup etkileşimi gözlenmiştir (p <0,05). Metilfenidat
grubunda genel davranışsal güçlüklerde 3. Haftadan itibaren anlamlı
azalma gözlenirken, risperidon grubunda davranış sorunlarındaki
iyileşmenin 6. haftadan sonra, duygusal belirtilerdeki iyileşmenin ise 12.
haftada belirginleştiği daha kademeli bir değişim örüntüsü izlenmiştir.
Sonuç: Okul öncesi çocuklarda, hem metilfenidat hem risperidon
monoterapileri 12 hafta boyunca temel DEHB belirtilerinde belirgin
azalma ile ilişkilidir. Bununla birlikte, iki ilaç daha geniş işlevsellik
alanlarında farklı değişim örüntüleri sergilemektedir. Metilfenidat
alan çocuklarda ilk haftalarda daha hızlı işlevsel iyileşme gözlenirken;
risperidon alan çocuklarda daha kademeli bir davranışsal iyileşme
örüntüsü izlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu,
metilfenidat, okul öncesi, risperidon
