English
 
   
Araştırma Makalesi
Nörogelişimde Prenatal Hormonal Belirteçler: Tik Bozukluğu Olan Çocuklarda 2D:4D Parmak Oranı

Burçin Şeyda KARACA, Gonca ÖZYURT
Türk Psikiyatri Dergisi (2026) 37:67-76
DOI:
10.5080/u27834

[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuk ve ergenlerde görülen tik bozuklukları ile prenatal dönemdeki hormonal etkilenmeye dolaylı olarak işaret eden 2D:4D (işaret parmağı / yüzük parmağı uzunluk oranı) ölçümleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Tik bozukluklarının erkeklerde daha yüksek prevalansa sahip olması dikkate alınarak, 2D:4D oranlarının tik bozukluğu varlığı ve tik şiddeti ile ilişkili olup olmadığı araştırılmıştır.

Yöntem: Bu gözlemsel ve kesitsel çalışmaya, DSM-5 tanı kriterlerine göre tik bozukluğu tanısı almış 57 çocuk ve ergen ile yaş ve cinsiyet açısından karşılaştırılabilir 52 sağlıklı kontrol dâhil edilmiştir. Her iki elde ikinci (2D) ve dördüncü (4D) parmak uzunlukları dijital kumpas ile ölçülmüş, 2D:4D oranları hesaplanmıştır. Tik şiddeti, Yale Global Tik Ağırlığını Derecelendirme Ölçeği (YGTADÖ) kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde grup karşılaştırmaları, korelasyon analizleri ve lojistik regresyon modelleri uygulanmıştır.

Bulgular: Tik bozukluğu grubunda sağ ve sol eldeki 2D ve 4D parmak uzunluklarının, sağlıklı kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kısa olduğu saptanmıştır. Parmak oranları incelendiğinde, sağ el 2D:4D oranının tik bozukluğu grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunurken (p <0,01), sol el 2D:4D oranı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sağ ve sol el 2D:4D oranları ile YGTADÖ toplam puanı ve alt ölçekleri arasında anlamlı korelasyonlar bulunmamıştır. Lojistik regresyon analizleri, sağ el 2D:4D oranındaki artışın tik bozukluğu tanısına sahip olma olasılığı ile ters yönlü bir ilişki gösterdiğini ortaya koymuş; yaş ve cinsiyet değişkenleri modele anlamlı katkı sağlamamıştır.

Sonuç: Bu çalışma, tik bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde parmak uzunlukları düzeyinde sağlıklı kontrollere kıyasla belirgin grup farklılıkları bulunduğunu; buna karşılık 2D:4D oranlarının tik şiddetiyle doğrudan ilişkili olmadığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, 2D:4D oranının tik bozukluklarında güçlü ya da özgül bir klinik belirteçten ziyade, nörogelişimsel yatkınlığı yansıtabilecek destekleyici bir biyolojik gösterge olarak değerlendirilmesinin daha uygun olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: 2D:4D parmak oranı, Nörogelişim, Prenatal hormonal maruziyet, Tik bozuklukları, Yale Global Tik Ağırlığını Değerlendirme Ölçeği

Seres Yazılım