English
 
   
Araştırma Makalesi
Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Periferik Sirküler RNA Ekspresyon Düzeyleri: Klinik Özellikler ve Davranışsal Fenotiplerle İlişkisi

Şerife ODABAŞ ÜNAL, Memduha AYDIN, Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR, Hatice Yağmur ZENGİN
Türk Psikiyatri Dergisi (2025) 36:61
DOI:
10.5080/u27732

[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Sirküler RNA (circRNA) molekülleri, sinaptik gen ekspresyonunu
düzenleyerek psikiyatrik hastalıkların patogenezinde rol oynayabilir.
Bu çalışmanın amacı, şizofreni ve şizoafektif bozukluk tanılı bireylerde
üç circRNA molekülünün (chr3_196488683, chr5_69175537 ve hsa_
circ_0084021) periferik ekspresyon düzeyleri ile hastalığın klinik özellikleri;
özellikle kendine ve başkasına zarar verme ile ilişkili davranışsal fenotipler
arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.


Yöntem: Çalışmaya 18–65 yaş aralığında, şizofreni veya şizoafektif bozukluk
tanısı bulunan 104 hasta dahil edilmiştir. Periferik kandan RNA izole
edilmiş ve circRNA molekülleri RNA dizileme teknikleri ile incelenmiştir.
Klinik durum; Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Klinik Global İzlenim
Ölçeği, İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği, Calgary Şizofrenide
Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği
ve İntihar Olasılığı Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiş; circRNA düzeyleri
ile klinik veriler arasındaki ilişki araştırılmıştır.


Bulgular: CircRNA’ların kendi aralarında anlamlı düzeyde pozitif ilişkili
olduğu görüldü (p<0,001). Chr3_196488683 ile Beck Anksiyete Ölçeği
arasında saptanan zayıf pozitif korelasyon (r=0,213, p=0,03) dışında, klinik
ölçekler ile circRNA’lar arasında anlamlı bir ilişki gözlenmedi. İntihar
davranışı açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Ancak, kendine
zarar verme davranışı öyküsü olan grupta tüm circRNA düzeyleri istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (chr3_196488683, p=0,036;
chr5_69175537, p=0,001; hsa_circ_0084021, p=0,045). Benzer şekilde,
homisidal davranışı olan grupta chr3_196488683 ve chr5_69175537
düzeyleri anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,001).


Sonuç: Bulgular, periferik circRNA düzeylerinin anksiyete ve özellikle
kendine veya başkasına zarar verme gibi davranışsal risk profilleriyle
ilişkili olabileceğini ve potansiyel biyobelirteç değeri taşıyabileceğini
düşündürmektedir.


Anahtar Sözcükler: Homisidal davranış, intihar davranışı, kendine zarar
verici davranış, sirküler RNA, şizoafektif bozukluk, şizofreni

Seres Yazılım