English
 
   
Sağlık Kaygısı Hakkında Üstbilişsel İnanışlar Anketi (ÜBA-SK) Türkçe Formunun Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Sidar KIRAN,Adviye Esin YILMAZ
2024 35(2): 127-136
DOI: 10.5080/u26770
[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Sağlık Kaygısı Hakkında Üstbilişsel
İnanışlar Anketi’ni (ÜBA-SK; Metacognitive Beliefs about Health
Anxiety Questionnaire-MCQ-HA) Türkçeye uyarlamak ve psikometrik
özelliklerini değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmada herhangi bir fiziksel hastalık tanısı olan 146 ve
herhangi bir fiziksel hastalık tanısı olmayan 485 kişi olmak üzere toplam
631 katılımcı yer almıştır.
Bulgular: Faktör analizi sonuçları ÜBA-SK’nın fiziksel bir hastalığı
olan, fiziksel bir hastalığı olmayan ve karma gruplarda özgün formuna
benzer şekilde üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu doğrulamaktadır.
Güvenirlik analizlerinde ölçeğin bileşik güvenirlik, madde-toplam
güvenirlik ve test-tekrar test güvenirliği katsayıları kabul edilebilir
düzeyde bulunmuştur. Geçerlik analizleri ölçeğin fiziksel hastalığı olan ve
olmayan gruplarda sağlık kaygısı ve bedensel duyumları abartma eğilimi
ile anlamlı ve beklendik yönde ilişkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır.
Yanı sıra, herhangi bir sağlık problemi olmayan örneklemde, sağlık
kaygısı düşük ve yüksek bireylerin sağlıkla ilgili üstbiliş puanları arasında
anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Artımsal geçerliğe ilişkin
sonuçlar, ÜBA-SK’nın sağlık kaygısı belirtilerini nörotisizm kişilik
özelliği kontrol edildikten sonra da anlamlı olarak açıklayabildiğini
göstermektedir.
Sonuç: Türkçe ÜBA-SK’nın özgün formuyla benzer psikometrik
özelliklere sahip, sağlık kaygısı ile ilgili çalışmalarda kullanılabilecek
geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu görülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Sağlık Kaygısı, Üstbiliş, Sağlık Kaygısı Hakkında
Üstbilişsel İnanışlar Anketi, Geçerlik, Güvenirlik

Seres Yazılım