English
 
   
Depresyonun Üstbilişsel Modelinin Türkiye’deki Bir Majör Depresif Bozukluk Örneklemi Üzerinde İncelenmesi

Adviye Esin YILMAZ, Güliz ŞENORMANCI, Ömer ŞENORMANCI
2022 33(2): 82-89
DOI: 10.5080/u26082
[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu çalışmanın amacı majör depresif bozukluk (MDB) tanısı almış
bir örneklem grubu üzerinde depresyonun üstbilişsel modelini sınamak
ve ruminasyonla ilgili üstbilişlerin depresif belirtilerin açıklanmasına
yaptığı katkıyı fonksiyonel olmayan inanışlar ile karşılaştırmalı olarak
incelemektir.
Yöntem: Araştırmanın örneklemi başka bir psikiyatrik bozukluk tanı
ölçütlerini karşılamayan 180 MDB vakasından oluşmaktadır. Elde
edilen veriler yapısal eşitlik modeli (YEM) ve hiyerarşik regresyon
analizleri aracılığıyla incelenmiştir.
Bulgular: YEM analizi bulguları ruminasyonun işlevsel olduğuna ilişkin
üstbilişlerin ruminasyon düzeyini arttırdığını, ruminasyon düzeyindeki
artışın ise kısmen ruminasyonun olumsuz kişiler arası ve sosyal sonuçları
aracılığıyla depresif belirtilerdeki artışı yordadığını göstermektedir.
Ruminasyonun kontrol edilemez ve tehlikeli olduğuna ilişkin olumsuz
üstbilişlerin ise bu örneklemde depresyon belirtileriyle bağlantılı
olmadığı görülmektedir. Hiyerarşik regresyon analizi bulgularına
göre, ruminasyonun olumsuz kişiler arası ve sosyal sonuçlarına ilişkin
üstbilişsel inanışlar kontrol edildiğinde, fonksiyonel olmayan inanışların
depresif belirtileri açıklama gücü ortadan kalkmaktadır.
Sonuç: Elde edilen bulgular MDB’nin daha iyi açıklanması amacıyla
geliştirilmiş olan üstbilişsel yaklaşımı destekler nitelikte olup, klinik
pratikte uygulanan MDB değerlendirme ve müdahale işlemlerinde
ruminasyona ilişkin olumlu ve olumsuz inanışların dikkate
alınabileceğine işaret etmektedir.
Anahtar Sözcükler: Majör depresif bozukluk, depresyon, ruminasyon,
üstbiliş, üstbilişsel yaklaşım, biliş, bilişsel davranışçı yaklaşım,
fonksiyonel olmayan inanışlar