English
 
   
Toplum Tabanlı Bir Örneklemin İleriye Dönük İzleminde, Alkol- Esrar Kullanımının ve Stresli Yaşam Olaylarının Klinik Psikoz Gelişimi ile İlişkisi

Umut KIRLI, Tolga BİNBAY, Köksal ALPTEKİN, Bülent KAYAHAN, Hayriye ELBİ
2021 32(4): 235-245
DOI: 10.5080/u26410
[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu araştırmanın amacı alkol-esrar kullanımının, adli olayların ve
stresli yaşam olaylarının izlemde klinik psikoz gelişme riskiyle ilişkisinin
incelenmesidir
Yöntem: Bir genel toplum örneklemi (s:2142), başlangıç ve izlem
basamağında klinik psikoz (şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar,
psikotik bulgulu duygudurum bozuklukları) için tarandı. Bu yolla
izlemde yeni gelişen klinik psikoz olguları (başlangıç basamağında klinik
psikoz saptanmamış ve izlem basamağında klinik psikoz saptanmış
olgular) belirlendi (s:27). Bu olgular ile izlemde herhangi bir psikotik
belirti bildirmeyen kontroller (s:1691), izlem boyunca çevresel risk
etmenlerine maruz kalma durumları açısından karşılaştırıldı (toplam s:
1718).
Bulgular: İzlemde riskli alkol içme bildiren bireylerde ve esrar kullanımı
bildiren bireylerde, izlemde klinik psikoz gelişme riski anlamlı olarak
daha yüksekti. Yine aylık alkol kullanım sıklığı ve esrar kullanım sıklığı
da psikoz riskiyle anlamlı olarak ilişkiliydi. İzlem boyunca yaşanan stres
verici olayların sayısı arttıkça, klinik psikoz gelişme riski de artmaktaydı.
İki risk etmeninin (riskli alkol içme, esrar kullanımı, ≥3 stresli yaşam
olayı) birlikteliği durumunda, tek bir risk etmeninin bulunduğu
duruma göre klinik psikoz gelişme riski anlamlı olarak daha yüksekti
(%17,6 ve %1,6, p<0,001).
Sonuç: Riskli alkol içme, esrar kullanımı, adli olaylar ve stresli yaşam
olayları; klinik psikoz gelişme riski ile ilişkilidir. Ayrıca çok sayıda stres
verici yaşam olayları ile alkol-esrar kullanım bozukluklarının birlikteliği,
klinik psikoz gelişimi açısından uyarıcı olmalıdır.